የአሜሪካ መንግስት መዘጋት | US Government shutdown

የአሜሪካ መንግስት መዘጋት ማለት መንግስት የሚሰጣቸውን አንዳንድ አገልግሎቶች ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል የሚያቆምበት ጊዜ ማለት ነው። ይህ የሚሆነው የአሜሪካ ህግ አውጪ አካል (ኮንግረስ) ለመንግስት መስሪያ ቤቶች የሚያስፈልገውን በጀት በጊዜው ማጽደቅ ሲሳነው ነው። አሜሪካ ይህን መሰል በገዛ ፍቃዷ የምትዘጋበት መንገድ በተደጋጋሚ የሚከሰት ሲሆን፣ ይህ አሰራርም በበጀት ድርድር ላይ የፖለቲካ መሣሪያ ሆኗል።

እንዴት ይከሰታል?

1. የህገ-መንግስት መስፈርት: በአሜሪካ ህገ-መንግስት መሰረት፣ ለሁሉም የመንግስት ወጪዎች ኮንግረስ ፈቃድ መስጠት አለበት። ይህንንም ለማድረግ በዓመት 12 የበጀት ረቂቆችን ማጽደቅ አለበት።
2. የጊዜ ገደብ: ኮንግረስ የገንዘብ ድጋፍ ህጉን በጊዜው ማጽደቅ ካልቻለ፣ መንግስት የገንዘብ ድጋፍ ሳያገኝ ይቀራል። መዘጋትን ለማስቀረት ኮንግረስ ለጊዜው የሚሰራ “ቀጣይነት ያለው ውሳኔ” (continuing resolution) ሊያፀድቅ ይችላል።
3. የፀረ-ጉድለት ህግ: ምንም አይነት የገንዘብ ድጋፍ ህግ ካልፀደቀ፣ የፌደራል መስሪያ ቤቶች ስራቸውን ማቆም አለባቸው። ይህ ህግ ለመጀመሪያ ጊዜ በ1884 ዓ.ም. የጸደቀ ቢሆንም፣ ከ1990ዎቹ ወዲህ መዘጋት የግድ እንዲሆን አድርጓል።
4. የተከፋፈለ መንግስት: የፖለቲካ ልዩነት፣ በተለይም የተለያየ ፓርቲ በአሜሪካ ውስጥ ያሉትን የፕሬዝዳንት፣ የሴኔትና የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሲቆጣጠሩ፣ ለመዘጋት ትልቁ ምክንያት ነው።

በመዘጋቱ ጊዜ ምን ይከሰታል:

• አስፈላጊ አገልግሎቶች ይቀጥላሉ: ለህይወት እና ለንብረት ጥበቃ አስፈላጊ የሆኑ አገልግሎቶች ይቀጥላሉ። እነዚህም የጦር ሰራዊት፣ የህግ አስከባሪዎች እና የድንበር ጠባቂዎችን ያካትታሉ። እነዚህ ሰራተኞች ያለ ክፍያ መስራት አለባቸው።
• አላስፈላጊ አገልግሎቶች ይቋረጣሉ: አስፈላጊ ያልሆኑ የፌደራል ሰራተኞች ወደ ቤታቸው ይመለሳሉ። ይህ ደግሞ በብሄራዊ ፓርኮች እና በሙዚየሞች የሚገኙ አገልግሎቶችን ይነካል።
• ያለፉ ክፍያዎች: እ.ኤ.አ. በ2019 ዓ.ም. የጸደቀ ህግ እንዳስቀመጠው፣ የተዘጋው መንግስት እንደገና ስራ ሲጀምር ሁሉም የፌደራል ሰራተኞች ያለፉትን ደሞዛቸውን እንዲከፈሉ ዋስትና ይሰጣል።

በአሜሪካ እና በሌሎች ሀገራት መካከል ያለው ልዩነት

አሜሪካ በተደጋጋሚ የምትዘጋበት መንገድ ከሌሎች ዲሞክራሲያዊ ሀገራት ይለያል።

• የስልጣን ክፍፍል: የአሜሪካ ህገ-መንግስት የስልጣን ክፍፍል ስላለው፣ በህግ አውጪው እና በአስፈፃሚው አካል መካከል የፖለቲካ ችግሮች ሲከሰቱ መዘጋት ሊያስከትል ይችላል።
• የገንዘብ ድጋፍ አሰራር: ሌሎች ሀገራት አውቶማቲክ የሆነ የገንዘብ ድጋፍ የሚያደርጉ ህጋዊ መንገዶች አሏቸው። ለምሳሌ በጀርመን፣ አዲስ በጀት እስኪፀድቅ ድረስ ቀደም ሲል የነበረው የበጀት መጠን ተግባራዊ ይሆናል።

ስለ አሜሪካ መንግስት መዘጋት ተጨማሪ መረጃ

• የኢኮኖሚ ተፅዕኖ: የመንግስት መዘጋት በኢኮኖሚው ላይ አሉታዊ ተፅእኖ ሊያሳድር ይችላል። የመንግስት ሰራተኞች ደመወዝ አለመክፈል እና የመንግስት አገልግሎቶች መቆም የፍጆታ ወጪን ይቀንሳል እና የንግድ እንቅስቃሴን ያቀዘቅዛል።
• የህዝብ አገልግሎቶች ላይ የሚደርስ ተፅዕኖ: እንደ ብሄራዊ ፓርኮች መዘጋት፣ የሙዚየም አገልግሎቶች መቋረጥ እና የፓስፖርት ማመልከቻዎች መዘግየት በህዝብ አገልግሎቶች ላይ ተፅዕኖ ያሳድራሉ።
• ያለፉ የመዘጋት ምሳሌዎች: በአሜሪካ ታሪክ ውስጥ በርካታ የመንግስት መዘጋቶች ተከስተዋል። እያንዳንዱ መዘጋት የራሱ የሆነ የፖለቲካ ምክንያት እና የቆይታ ጊዜ ነበረው።